Vragen over de bestrijding van de eiken­pro­ces­sierups in Noord-Brabant


Geacht college,

De huidige bestrijdingsmethoden tegen de eikenprocessierups vormen een gevaar voor andere vlindersoorten en natuurlijke vijanden van de processierups die op en rondom de eikenboom leven. Dit heeft bij ons geleid tot de volgende vragen.

1. Wordt er op provinciaal niveau nagedacht over duurzame maatregelen die geen schade toebrengen aan andere (vlinder)soorten, zodat de eikenprocessierups in de volgende jaren niet in deze hoeveelheid terugkeert?

Op de provinciale wegen N260, N269 en N277 worden door u proeflocaties ingericht voor onderzoek naar de beste manier voor het stimuleren van rups etende vogels en van de natuurlijke vijanden van de rups.

2. Hoeveel proeflocaties komen er langs deze wegen?

3. Wat wordt er precies gedaan op de proeflocaties?

4. De biodiversiteit wordt verhoogd door bermen in te zaaien met bloemzaad. Is dit te koppelen aan doelstellingen van het Brabants natuurnetwerk of het bijenprogramma? Zo nee, waarom niet?

5. Bent u met ons van mening dat bij de aanpak van de processierupsenproblematiek alle pijlen gericht zouden moeten zijn op een aanpak om de biodiversiteit te vergroten en in te zetten op bloemrijke bermen, waar bijvoorbeeld in de provincie Gelderland een veelbelovende meerjarige pilot naar wordt gedaan?

Bloemrijk bermbeheer is iets prijziger dan het maaien van een berm. Aan de andere kant brengt het bestrijden van de eikenprocessierups ook kosten met zich mee.

6. Kunt u nagaan hoe de kosten van bloemrijk bermbeheer en het bestrijden van de eikenprocessierups met elkaar vergelijken?

7. Kan bloemrijk bermbeheer ook langs alle Brabantse wegen worden toegepast? Zo nee, waarom niet?

8. Door een meer gevarieerde laanbeplanting en aanplant in het algemeen, bijvoorbeeld van naaldbomen, beuken, esdoorns, iepen, zal een reductie optreden van de eikenprocessierups. Zijn hier in de provincie Noord-Brabant en in de Brabantse gemeenten plannen voor?

9. Kunt u per gemeente inventariseren welke maatregelen worden genomen tegen de eikenprocessierups?

10. Bent u bereid om de gemeenten aan te sporen om over te gaan tot het nemen van zuiver biologische maatregelen tegen de eikenprocessierups, zoals het inzaaien van bloemrijke bermen op gemeentegronden? Zo nee, waarom niet?

Wij danken u bij voorbaat voor uw beantwoording.


Met vriendelijke groet,

Paranka Surminski
Partij voor de Dieren Noord-Brabant

Antwoorddatum: 16 jul. 2019

Wij beantwoorden deze vragen als volgt.


1. Wordt er op provinciaal niveau nagedacht over duurzame maatregelen die geen schade toebrengen aan andere (vlinder)soorten, zodat de eikenprocessierups in de volgende jaren niet in deze hoeveelheid terugkeert?

Antwoord:
Ja.


2. Hoeveel proeflocaties komen er langs deze wegen?

Antwoord:
Op onze wegen hebben we drie proeflocaties, te weten op de N260 (ter hoogte van Goirle), N269 (ter hoogte van Hilvarenbeek) en N277 (tussen Zeeland en Venhorst).


3. Wat wordt er precies gedaan op de proeflocaties?

Antwoord:
We kunnen de eikenprocessierups onder andere bestrijden door de leefomgeving van natuurlijke vijanden van de rups te optimaliseren en hiervoor ecologisch bermbeheer toe te passen. We onderzoeken op de voornoemde locaties welke omstandigheden voor de natuurlijke vijanden het beste zijn en welke maatregelen we binnen ons ecologisch bermbeheer kunnen toepassen om die leefomgeving te optimaliseren.


4. De biodiversiteit wordt verhoogd door bermen in te zaaien met bloemzaad. Is dit te koppelen aan doelstellingen van het Brabants natuurnetwerk of het bijenprogramma? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:
Sinds 2000 voeren we een zogenaamd ecologisch bermbeheer uit. Kort samengevat houdt dit in dat we onze bermen beheren zonder het gebruik van bestrijdingsmiddelen en, mits de verkeersveiligheid dit toelaat, de bermen inzaaien met bloemrijke kruidenmengsels en langzaam groeiende grassoorten. Ons beheerbeleid past bij de doelstellingen van het Brabants natuurnetwerk, stimuleert de biodiversiteit en bevordert de leefomgeving voor bijvoorbeeld vlinders en bijen.


5. Bent u met ons van mening dat bij de aanpak van de processierupsenproblematiek alle pijlen gericht zouden moeten zijn op een aanpak om de biodiversiteit te vergroten en in te zetten op bloemrijke bermen, waar bijvoorbeeld in de provincie Gelderland een veelbelovende meerjarige pilot naar wordt gedaan?

Antwoord:
We delen uw mening grotendeels (zie ook ons ons antwoord op vraag 4). Ecologisch bermbeheer is hoofdzakelijk een preventieve methode. Daarnaast reageren we uiteraard op de dagelijkse praktijk en bestrijden we de overlast zo goed mogelijk met curatieve maatregelen, zoals het opzuigen van de rups en de nesten.


6. Bloemrijk bermbeheer is iets prijziger dan het maaien van een berm. Aan de andere kant brengt het bestrijden van de eikenprocessierups ook kosten met zich mee. Kunt u nagaan hoe de kosten van bloemrijk bermbeheer en het bestrijden van de eikenprocessierups met elkaar vergelijken?

Antwoord:
Nee. De eikenprocessierups komt alleen voor in eiken en is voor haar leefgebied niet afhankelijk van de bermen en de vegetatie die daarin groeit. De natuurlijke vijanden wel. Een kostenvergelijking is niet te maken, omdat de bestrijding van ziekten en plagen zoals de eikenprocessierups geen onderdeel is van het ecologisch bermbeheer.


7. Kan bloemrijk bermbeheer ook langs alle Brabantse wegen worden toegepast? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:
Zie ons antwoord op vraag 4.


8. Door een meer gevarieerde laanbeplanting en aanplant in het algemeen, bijvoorbeeld van naaldbomen, beuken, esdoorns, iepen, zal een reductie optreden van de eikenprocessierups. Zijn hier in de provincie Noord-Brabant en in de Brabantse gemeenten plannen voor?

Antwoord:
Ja. Sinds 2018 vervangen we dode eikenbomen voor andere inheemse boomsoorten. Daarnaast brengen we in het kader van onze infraprojecten meer variatie aan laanstructuren, zoals bij de N615 in Beek en Donk. Verder zijn we, samen met terrein beherende organisaties en eigenaren aan het verkennen of we de heterogeniteit van bomen in bossen op hun terreinen kunnen vergroten.


9. Kunt u per gemeente inventariseren welke maatregelen worden genomen tegen de eikenprocessierups?

Antwoord:
Nee. De provincie heeft geen wettelijke of bestuurlijke rol in de bestrijding van de rups op gronden die eigendom van derden of van andere overheden zijn.


10. Bent u bereid om de gemeenten aan te sporen om over te gaan tot het nemen van zuiver biologische maatregelen tegen de eikenprocessierups, zoals het inzaaien van bloemrijke bermen op gemeentegronden? Zo nee, waarom niet?

Antwoord:
Nee, omdat die rol is toebedeeld aan de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit en de GGD. We informeren Brabant wel over de wijze waarop wij met de rups omgaan via deze internetsite.


Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant,

de voorzitter, de secretaris,
prof. dr. W.B.H.J. van de Donk drs. M.J.A. van Bijnen MBA