Vragen over de verlaging van de drink­wa­ter­prijs door Brabant Water


Schriftelijke vragen van de Statenfractie van de Partij voor de Dieren en GroenLinks aan het college van Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Brabant betreffende de verlaging van de drinkwaterprijs door Brabant Water.


Geacht college,

Brabant Water heeft onlangs de prijzen voor drinkwater voor zowel particulieren als industrie verlaagd. Het onttrekken van grote hoeveelheden grondwater heeft behoorlijke invloed op de Brabantse grondwaterlichamen. Met andere woorden: Grondwateronttrekkingen en verdroging hebben een rechtstreekse relatie en met het verlagen van de drinkwaterprijzen geeft Brabant Water een verkeerd signaal af naar burgers. Iedereen moet leren dat schoon drinkwater in toenemende mate kostbaar is en dat zorgvuldig omgegaan moet worden met onze strategische voorraden. Dus moet de provincie ook zijn invloed uitoefenen om de consumentenprijs niet te laten dalen.

Wij hebben de volgende vragen:

1. Is uw college het met ons eens dat een verlaging van de consumentenprijs voor drinkwater nu een verkeerd signaal afgeeft in het licht van de toekomst?

2. Welke mogelijkheden heeft de provincie om de drinkwaterbedrijven EN de consumenten meer bewust te maken van het belang van zorgvuldig en zuinig gebruik van water? Overweegt u één of meerdere van deze mogelijkheden (meer) onderdeel te laten uitmaken van uw beleid?

3. Bent u het met ons eens dat gebruik van diepe grondwaterpakketten betekent dat we bewust interen op strategische voorraden, dat de effecten op lange termijn nu nog niet te overzien zijn, en dat dus het voorzorgbeginsel moet gelden (zie effecten gaswinning en kolenwinning)?

4. Het grondwater wordt toenemend bedreigd door vervuiling vanuit de hoger gelegen bodempakketten. De zuiveringskosten maken onderdeel uit van de prijs van drinkwater die afnemers betalen. Omdat vervuiling langzaam naar beneden zakt tot de diepe bodemlaag waarop drinkwater wordt gewonnen, zal de rekening van de huidige vervuiling pas over enkele decennia richting waterwinbedrijven gaan. Het zuiveren van vervuild oppervlaktewater komt nu volledig voor rekening van de belastingbetalers (maatschappij). Mogen we in dat licht niet nu al een (hogere) bijdrage voor waterzuivering vragen van het drinkwaterbedrijf?

5. Bent u het met ons eens dat (verkoop) argumenten vanuit geld / goedkoop / lekker makkelijk geen argumenten mogen zijn om onze generatie het water te laten opmaken dat in duizenden jaren is gefilterd en opgeslagen?

6. Om kostbaar drinkwater te besparen en verdere verdroging te voorkomen: welke middelen zijn er om oppervlaktewater en regenwater beter in te zetten voor bijvoorbeeld proceswater in woonwijken? (Te denken aan een systeem dat regenwater opvangt en opslaat voor gebruik.)


Met vriendelijke groet,

Paranka Surminski
Partij voor de Dieren

Hagar Roijackers
GroenLinks

Antwoorddatum: 26 jan. 2018

Wij beantwoorden deze vragen als volgt.


1. Is uw college het met ons eens dat een verlaging van de consumentenprijs voor drinkwater nu een verkeerd signaal afgeeft in het licht van de toekomst?

Antwoord:
De kerntaak van Brabant Water is te zorgen voor kwalitatief goed drinkwater tegen zo laag mogelijke kosten. Aangezien Brabant Water er in geslaagd is haar productiekosten te verlagen én gebonden is aan wettelijke bepalingen uit de Drinkwaterwet inzake vermogenskosten (WACC - weighted average cost of capital), bleek een prijsverlaging voor drinkwater mogelijk en juridisch noodzakelijk. Naast levering van drinkwater streeft Brabant Water ernaar om zorgvuldig en duurzaam met grondwater om te gaan. Als grondwaterbeheerder en aandeelhouder dringen wij als provincie hier ook op aan. Daarom worden door Brabant Water in de voorbereiding van de positioneringsnotitie 2018-2022 maatregelen opgenomen om consumenten bewuster en zuiniger met water om te laten gaan. De prijs van het water is nauwelijks van invloed op het watergebruik en het daadwerkelijke gebruik vormt maar een deel van de drinkwaterrekening. Om consumenten te bewegen tot vermindering van watergebruik zijn campagnes ten behoeve van bewustwording en innovatie veel effectiever dan een prijswijziging.


2. Welke mogelijkheden heeft de provincie om de drinkwaterbedrijven EN de consumenten meer bewust te maken van het belang van zorgvuldig en zuinig gebruik van water? Overweegt u één of meerdere van deze mogelijkheden (meer) onderdeel te laten uitmaken van uw beleid?

Antwoord:
Als provincie maken we met Brabant Water afspraken om bijvoorbeeld in de communicatie en andere publieksacties aandacht te vragen voor zuinig gebruik van water en de waarde van water. Wij vinden dit belangrijk met het oog op Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen door Brabant Water. Dit maakt deel uit van de gesprekken die we met Brabant Water voeren over een robuuste drinkwatervoorziening.


3. Bent u het met ons eens dat gebruik van diepe grondwaterpakketten betekent dat we bewust interen op strategische voorraden, dat de effecten op lange termijn nu nog niet te overzien zijn, en dat dus het voorzorgbeginsel moet gelden (zie effecten gaswinning en kolenwinning)?

Antwoord:
Ja, wij delen uw zorg rond het toekomstig gebruik van diepe grondwaterpakketten en werken samen met Brabant Water aan de Robuuste drinkwatervoorziening 2040. Of en in welke mate er middels het huidige gebruik sprake is van interen op strategische voorraden zullen wij nader duidenbij de ontwikkeling van het nieuwe grondwateronttrekkingsbeleid. Wij bereiden momenteel een Statenmededeling voor waarin wij u informeren over detotstandkoming van dit nieuwe grondwateronttrekkingsbeleid.


4. Het grondwater wordt toenemend bedreigd door vervuiling vanuit de hoger gelegen bodempakketten. De zuiveringskosten maken onderdeel uit van de prijs van drinkwater die afnemers betalen. Omdat vervuiling langzaam naar beneden zakt tot de diepe bodemlaag waarop drinkwater wordt gewonnen, zal de rekening van de huidige vervuiling pas over enkele decennia richting waterwinbedrijven gaan. Het zuiveren van vervuild oppervlaktewater komt nu volledig voor rekening van de belastingbetalers (maatschappij). Mogen we in dat licht niet nu al een (hogere) bijdrage voor waterzuivering vragen van het drinkwaterbedrijf?

Antwoord:
Nee, met het oog op de wettelijke eisen van kostendekkendheid en transparantie ligt het niet in de rede dat toekomstig te verwachten - maar nog niet te kwantificeren - kosten nu al in rekening worden gebracht.

Brabant Water monitort continu haar bronnen. Door zogenaamde ‘early warning’ systemen weten zij in een vroeg stadium of een verontreiniging de bron bedreigt. Indien nodig nemen zij maatregelen waarbij de kosten doorberekend kunnen worden in de prijs van water. Daarnaast onderneemt Brabant Water preventief projecten (maatregelen) die alternatieven bieden bij gebruik van verontreinigende stoffen die bedreigend zijn voor de kwaliteit van drinkwater. Dit doet zij samen met andere stakeholders en haar omgeving. Een goed voorbeeld van zo’n project in Brabant is het project Schoon-Water voor Brabant (zie www.schoon-water.nl). Ook deze activiteiten maken onderdeel uit van de prijs van drinkwater.


5. Bent u het met ons eens dat (verkoop) argumenten vanuit geld / goedkoop / lekker makkelijk geen argumenten mogen zijn om onze generatie het water te laten opmaken dat in duizenden jaren is gefilterd en opgeslagen?

Antwoord:
Ja, dat zijn wij met u eens en hier is ook geen sprake van. De prijsdaling van het drinkwater is het gevolg van een steeds efficiëntere bedrijfsvoering en de regelgeving vanuit de Autoriteit Consument en Markt. In de bij antwoord 1 genoemde evaluatie is binnen de drinkwatersector onderzoek gedaan naar de prijselasticiteit van drinkwater. Hieruit is gebleken dat de consument niet meer of minder water gaat verbruiken als de prijs wordt aangepast. Desalniettemin is duurzaam grondwatergebruik uitgangspunt van ons grondwaterbeleid.


6. Om kostbaar drinkwater te besparen en verdere verdroging te voorkomen: welke middelen zijn er om oppervlaktewater en regenwater beter in te zetten voor bijvoorbeeld proceswater in woonwijken? (Te denken aan een systeem dat regenwater opvangt en opslaat voor gebruik.)

Antwoord:
Terecht wijst u op de mogelijkheden om in plaats van drinkwater in het huishoudelijk gebruik ook regenwater te gebruiken voor toiletspoeling, autowassen, tuinsproeien en het wassen van kleding. Kleinschalig kan dit al door gebruik van onder andere regentonnen. Nieuwbouwprojecten bieden de mogelijkheid om een hemelwatersysteem aan te leggen, bestaand uit een (ondergrondse) opslagtank en afzonderlijk leidingwerk in het huis. Er zijn ook systemen ontwikkeld voor toepassing op wijkniveau. Het is met name aan gemeenten, woningcorporaties en projectontwikkelaars om hiervoor – geadviseerd door onder andere de waterschappen – toekomstbestendige en duurzame oplossingen te realiseren.


Gedeputeerde Staten van Noord Brabant,
de voorzitter, de secretaris,
prof. dr. W.B.H.J. van de Donk drs. M.J.A. van Bijnen MBA