Vragen over illegaal gehouden dieren in Lierop (gemeente Someren) door varkens­baron Straathof


Indiendatum: 18 dec. 2020

Geacht college,

In Lierop staat een varkensbedrijf van ondernemer Straathof (Sebava B.V.). Deze ‘varkensbaron’ heeft in Duitsland een beroepsverbod wegens ernstige dierenmishandeling, waarop hij zijn stallen in Duitsland heeft verkocht en nu in Nederland zijn bedrijf uitbreidt met megastallen. Eén van die megastallen betreft ‘Knorhof’, waar in 2017 door een brand 20.000 varkens omkwamen. Ook in Nederland heeft de NVWA herhaaldelijk ernstige dierenwelzijnsovertredingen geconstateerd.

Straathof heeft in 2019 een Wet natuurbescherming-vergunning aangevraagd voor de bedrijfslocatie in Lierop. Uw college heeft de Wnb-vergunning geweigerd. Uit navraag bij de omgevingsdienst blijkt dat het bedrijf, waar vermoedelijk 15.000 dieren worden gehouden. momenteel geen onderliggende Wnb-vergunning heeft.

In antwoord op onze recente technische vragen is bevestigd dat op dit moment op deze locatie varkens worden gehouden, terwijl het bedrijf hiertoe momenteel geen onderliggende Wnb-vergunning heeft.

Wij hebben hierover enkele vragen.

1. Heeft het feit dat deze ondernemer zich blijkbaar niet aan de geldende regels wenst te houden invloed op eventuele vergunningverlening en/of (de mate van) controle op het voldoen aan vergunningsvoorwaarden in de toekomst?

2. Gezien het hier gaat om een ondernemer waarbij de NVWA eerder meermaals dierenwelzijnsovertredingen heeft geconstateerd, en op deze locatie zonder vergunning dieren worden gehouden; bent u bereid de NVWA te verzoeken deze locatie te controleren?

In de beantwoording van de technische vragen wordt gesproken over mogelijke legalisatie, maar feit is dat er momenteel illegaal dieren worden gehouden op de locatie. In de beantwoording staat ook:
“Als een overtreding via toezicht wordt geconstateerd, dan wordt er conform de Landelijke Handhavingsstrategie tegen opgetreden. Overwegend wordt een brief gestuurd met een hersteltermijn van 3 maanden. Individueel kan voor een zwaardere maatregel worden gekozen. Bijvoorbeeld als er sprake is van calculerend gedrag.”

3. Is er een handhavingstraject in gang gezet? Zo ja, wat is de stand van zaken? Zo nee, waarom niet en bent u bereid in deze situatie wel degelijk te handhaven, ondanks eventueel zicht op legalisatie?

4. Bent u met ons van mening dat, gezien de uitgebreide geschiedenis van overtredingen van deze varkensbaron, en gezien het feit dat we hier te maken hebben met een grootschalige ondernemer met veel bedrijfslocaties, waarvan aangenomen mag worden bekend te zijn met vergunningsvereisten, dat er in dit geval sprake is van calculerend gedrag en dat er voor zwaardere maatregelen gekozen dient te worden? Zo ja, gaat u inzetten op zware maatregelen?

In de beantwoording van de technische vragen staat ook dat de controles van de Wnb de afgelopen jaren onder andere zijn meegenomen in het project Intensivering Toezicht veehouderij (ITv). Dit varkensbedrijf is echter gesitueerd in gemeente Someren, één van de 19 niet-deelnemende gemeenten aan het project ITv.

5. Bent u bereid bedrijven in niet aan het project ITv-deelnemende gemeenten alsnog te controleren, desnoods zonder medewerking van de betreffende gemeenten?

Volgens onze fractie gaat het gedrag van deze ondernemer lijnrecht in tegen de verduurzamingstransitie van de Brabantse landbouw. Zonder overtreders is deze verduurzamingsopgave al groots, dus in het belang van het vertrouwen in de overheid en de landbouwsector moeten we niet terughoudend zijn in het optreden tegen dit soort illegale praktijken.

6. Bent u het met ons eens dat een varkensbaron als deze, die in Duitsland al een beroepsverbod wegens ernstige dierenmishandeling heeft, in Nederland herhaaldelijk ernstige dierenwelzijnsovertredingen heeft begaan, en nu in Brabant illegaal dieren houdt, niet thuishoort in een duurzame landbouwprovincie waarin “het verbeteren van dierenwelzijn in Brabant nadrukkelijke en blijvende aandacht behoeft”? Zo ja, bent u bereid om alle middelen, die u ter beschikking heeft, in te zetten om deze ondernemer uit Brabant te weren?


Met vriendelijke groet,

Anne-Miep Vlasveld
Partij voor de Dieren Noord-Brabant

Indiendatum: 18 dec. 2020
Antwoorddatum: 12 jan. 2021

Wij merken vooraf op dat wij alleen het bevoegd gezag Wet natuurbescherming (Wnb) zijn. Het bevoegd gezag in het kader van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) is de gemeente Someren. Als wij bij de beantwoording spreken over vergunningverlening betreft dit alleen de Wnb.

Wij beantwoorden deze vragen als volgt.


1. Heeft het feit dat deze ondernemer zich blijkbaar niet aan de geldende regels wenst te houden invloed op eventuele vergunningverlening en/of (de mate van) controle op het voldoen aan vergunningsvoorwaarden in de toekomst?

Antwoord:
Een vergunningaanvraag wordt getoetst aan regels die toezien op natuurbescherming, zoals de Wet natuurbescherming (Wnb), de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant (IOV) en de Beleidsregel natuurbescherming Noord-Brabant. Het al dan niet voldoen aan regels of voorschriften van andere bedrijven en eventuele andere wet- en regelgeving is geen onderdeel van die toets. Inmiddels is een herzien ontwerpbesluit tot verlening van de gevraagde Wnb-vergunning verstuurd naar aanvrager.
Bij elke controle wordt de Landelijke Handhavingsstrategie (LHS) gehanteerd. De LHS houdt een passende bestuursrechtelijke en/of strafrechtelijke interventie in bij elke overtreding. Daarbij wordt met name gekeken naar de ernst van de overtreding en het gedrag van de overtreder. Verder spelen factoren zoals recidive en calculerend gedrag een rol. Voor nadere informatie over de LHS zie de ook Statenmededeling “De invoering van de Landelijke handhavingstrategie”.


2. Gezien het hier gaat om een ondernemer waarbij de NVWA eerder meermaals dierenwelzijnsovertredingen heeft geconstateerd, en op deze locatie zonder vergunning dieren worden gehouden; bent u bereid de NVWA te verzoeken deze locatie te controleren?

Antwoord:
We hebben contact gezocht met de NVWA en verzocht om de locatie te controleren. De NVWA heeft toegezegd een controle uit te voeren.


3. Is er een handhavingstraject in gang gezet? Zo ja, wat is de stand van zaken? Zo nee, waarom niet en bent u bereid in deze situatie wel degelijk te handhaven, ondanks eventueel zicht op legalisatie?

Antwoord:
Ja. Op 18 april 2019 is een voornemen tot het opleggen van een last onder dwangsom aan de ondernemer kenbaar gemaakt. In reactie daarop heeft hij een aanvraag om een Wnb-vergunning ingediend. Wanneer sprake is van concreet zicht op legalisatie, moet worden afgezien van handhavend optreden. De behandeling van deze aanvraag heeft echter vanwege de PAS-uitspraak van 29 mei 2019 enige tijd stilgelegen. Op 13 oktober 2020 is de ontwerpbeschikking tot weigering van de gevraagde vergunning genomen. De gegevens bij de aanvraag waren onvolledig. In reactie op het ontwerpbesluit zijn namens de ondernemer de ontbrekende gegevens aangeleverd. Zoals in beantwoording van vraag 1 reeds is aangegeven is inmiddels een herzien ontwerpbesluit tot verlening van de gevraagde Wnb-vergunning verstuurd naar aanvrager. Er is dus sprake van concreet zicht op legalisatie, op grond waarvan moet worden afgezien van (verder) handhavend optreden.


4. Bent u met ons van mening dat, gezien de uitgebreide geschiedenis van overtredingen van deze varkensbaron, en gezien het feit dat we hier te maken hebben met een grootschalige ondernemer met veel bedrijfslocaties, waarvan aangenomen mag worden bekend te zijn met vergunningsvereisten, dat er in dit geval sprake is van calculerend gedrag en dat er voor zwaardere maatregelen gekozen dient te worden? Zo ja, gaat u inzetten op zware maatregelen?

Antwoord:
In september en oktober 2018 zijn naar aanleiding van klachten controles uitgevoerd op de locatie. In november 2018 is op verzoek van de gemeente Someren (bevoegd gezag in het kader van de Wabo-vergunning) een controle uitgevoerd en, na afstemming met ons, is de Wnb-controle aangehaakt.
Tijdens de Wnb-controle is een overtreding geconstateerd. De Wnb-controle is afgehandeld conform de LHS. Een van de beoordelingscriteria van de LHS is calculerend gedrag. Bij het toepassen van de LHS wordt hier dus rekening mee gehouden. De overtreding is overgedragen voor bestuursrechtelijke handhaving. Dit heeft geleid tot het inzetten van een handhavingstraject zoals beschreven bij de beantwoording van vraag 3.


5. Bent u bereid bedrijven in niet aan het project ITv-deelnemende gemeenten alsnog te controleren, desnoods zonder medewerking van de betreffende gemeenten?

Antwoord:
Ja, wij zijn bevoegd gezag voor de Wnb. Wij houden toezicht op de Wnb-vergunningen ongeacht de deelname van een gemeente aan het project ITv. Een voorbeeld hiervan is deze locatie.


6. Bent u het met ons eens dat een varkensbaron als deze, die in Duitsland al een beroepsverbod wegens ernstige dierenmishandeling heeft, in Nederland herhaaldelijk ernstige dierenwelzijnsovertredingen heeft begaan, en nu in Brabant illegaal dieren houdt, niet thuishoort in een duurzame landbouwprovincie waarin “het verbeteren van dierenwelzijn in Brabant nadrukkelijke en blijvende aandacht behoeft”? Zo ja, bent u bereid om alle middelen, die u ter beschikking heeft, in te zetten om deze ondernemer uit Brabant te weren?

Antwoord:
Wij vinden goed omgaan met landbouwhuisdieren belangrijk. Indien wij signalen ontvangen dat landbouwhuisdieren niet goed worden behandeld, zullen we dit laten toetsen en alle middelen inzetten die we tot onze beschikking hebben indien er overtredingen worden geconstateerd. Wij hebben op dit moment de instrumenten vergunningverlening en het toezicht in het kader van de Wnb tot onze beschikking. Indien een aanvraag voor een Wnb-vergunning voldoet aan de gestelde eisen hebben we geen mogelijkheid dit te weigeren. Bij toezicht geldt de LHS, zoals hierboven reeds beschreven. De wet Bibob kan alleen in het Wabo-vergunningverleningstraject worden toegepast. Dit biedt mogelijkheden om eventueel frauduleus handelen aan te pakken. Voor dit bedrijf is de gemeente bevoegd gezag in het kader van de Wabo.