Beleids­kader Natuur 2023-2030


14 oktober 2022

De Partij voor de Dieren pleit al jaren voor de aanleg van meer recreatie- en beleefnatuur in de directe woonomgeving van mensen. Buiten spelen voor jong en oud onder handbereik. We zijn dan ook superblij dat dit beleidskader hierin lijkt te gaan voorzien.

Minstens even blij zijn we met het vooruitzicht dat het agrarisch platteland wordt opgewaardeerd met landschapsgrond, heggen en houtwallen, water en bosjes. Zodat het van een semi-industrieel gebied weer een prachtig agrarisch cultuurlandschap kan worden, met de rijke biodiversiteit van dien. Een aantrekkelijk landschap waar boeren en burgers samen in beweging komen omdat het er goed toeven is. ‘Nepnatuur’, maar wel mooi!

En natuurlijk vinden we dat de kernnatuur, het Natuurnetwerk Brabant (NNB) en de Natura 2000-gebieden (N2000) volledige realisatie, versterking en bescherming verdienen.

Bezuinigingen
Toch hebben we zorgen. Want al die mooie ideeën dreigen stuk te lopen op de financiering.

Allereerst de bezuinigingen van ruim 10 miljoen euro per jaar. Dat is niet te begrijpen en niet te verantwoorden nu we meer dan ooit de urgentie zien van herstel en beschermen van natuur, en de noodzaak van het voldoen aan onze wettelijke verplichtingen, zoals de kaderrichtlijn water (KRW) en N2000-doelen, ervaren.

Ecologische verbindingszones (EVZ’s)
Ten tweede de EVZ’s: nut en noodzaak zijn buiten kijf, toch wordt er bezuinigd op de realisatie. Temporiseren omdat er te weinig grond beschikbaar is en de partners te traag opleveren is één ding. Maar voor 175 ha is geen budget en deze worden uit de doelstelling geschrapt. Vorig jaar hebben we middels een motie besloten dat van uitstel geen afstel mag komen, en het antwoord op onze technische vragen lijkt daar ook op te wijzen. Dus graag een duidelijk antwoord van GS: gaat u deze ha definitief schrappen of houden we de optie open voor als er wel budget komt?

Faunabeheer en faunaschade
Dan faunabeheer en faunaschade. De tekst lijkt er op te wijzen dat u de verantwoordelijkheid op het bordje van de terreineigenaren legt. Wij vrezen dat dat leidt tot de makkelijkste oplossing: meer afschotvergunningen. Maar Brabant heeft een beleid gericht op schadepreventie. Dus ik wil graag weten hoe u die preventie wilt borgen in de uitvoering.

En als we dan toch bezig zijn: is het zo langzamerhand geen tijd dat we, net als in andere provincies, het faunabeheerplan echt democratisch laten toetsen door PS, in plaats van dat het een hamerstuk is bij GS.

N2000 en NNB
Het Rijk staat aan de lat voor het deel van de N2000 en het rijksdeel van het NNB. Maar als het gaat om de andere plannen, houdt GS een slag om de arm. Dan wordt het bezuinigen en zoeken naar zogenaamde verdienmodellen. Daar kan ik begrip voor hebben als het gaat om die mensgerichte natuur, de recreatienatuur kan wel tegen de aanwezigheid van mensen en van beperkte economische activiteiten. De bijbehorende biodiversiteit bestaat uit een beperkt aantal soorten, maar het zij zo.

Voor de kernnatuur, het NNB en de N2000-gebieden ligt dat totaal anders. Daar moet de natuurdoelstelling voorop staan en de menselijke activiteiten mogen die niet in de weg staan. Toch stelt u dat economische verdienmodellen ook mogelijk moeten zijn in bestaande natuur en dat de kwaliteitsdoeleinden voor het provinciale deel van het NNB dan maar moeten worden verlaagd.

Wij vinden dat niet acceptabel. Ook hier moet de kwaliteit voorop staan en we willen geen economische dragers die op termijn de doelen kunnen schaden. De ervaring leert dat een onderneming, of het nu gaat om recreatie, horeca of woningbouw, op termijn altijd uitgroeit, al is het maar om zogenaamd levensvatbaar te blijven. Daarmee kan op termijn de balans verstoord raken.

De visie van de samenleving op natuur verandert en de financiering door het Rijk eveneens. Ons beleid wordt dan ook flexibel ingevuld. Maar bij een dergelijk flexibel beleid moet je uitsluitend no regret-maatregelen nemen en geen permanente ontwikkelingen toestaan die later je klimaat- of natuurdoelstellingen zouden kunnen frustreren. Immers correctie achteraf, met vrijwillige uitkoop of onteigening, is moeilijk en kostbaar.

We willen het als volgt samenvatten:

  • In NNB en N2000 geen extra aantasting met schadelijke verdienmodellen;
  • Borgen dat laagdynamische activiteiten ook op termijn laagdynamisch blijven;
  • Vergunningen voor activiteiten in de natuur en verwevingsgebieden worden alleen afgegeven voor een beperkte periode en vervallen van rechtswege na een afgesproken termijn, en;
  • Respecteren van de motie ‘Houd EVZ’s in het oog’ voor het realiseren van alle EVZ’s en voortvarende aanpak van de uitvoering.

Wij dienen daartoe vier moties in: