Tech­nische vragen over de ambts­halve wijziging van een ontheffing voor het doden van wilde zwijnen


Indiendatum: 17 apr. 2020

Op 16 april 2020 heeft de ODBN een ambtshalve wijziging gedaan op een eerder aan de FBE verleende ontheffing, waardoor het mogelijk wordt om ook ’s nachts wilde zwijnen in vangkooien te doden met behulp van het geweer. De door ODBN genoemde reden is dat in incidentele gevallen sprake kan zijn van overmatige stress bij de dieren. Dit heeft bij ons geleid tot de volgende technische vragen.

1. Hoe is de ODBN tot het inzicht gekomen dat in incidentele gevallen het niet uitgesloten kan worden dat wilde zwijnen overmatig stress ervaren in een vangkooi?

2. Hoe wordt bij een wild zwijn in een vangkooi bepaald of sprake is van overmatige stress?

3. Hoe vaak is sinds het gebruik van de vangkooien vastgesteld dat wilde zwijnen aan overmatige stress lijden wanneer zij in een vangkooi zitten?

4. De hoofduitvoerder van de ontheffing archiveert de camerabeelden voor het bevoegd gezag tot ten minste vier weken na afloop van de ontheffing. Waar en hoe kunnen wij de beelden bekijken zodat wij de noodzaak van de ambtshalve wijziging kunnen controleren?

In het advies voor een verdergaande aanpak van de wilde zwijnenpopulatie van de FBE in de eerste helft van 2019, werd door de FBE genoemd dat het maximum aantal vangkooien moest worden losgelaten. Dit advies is door het college van Gedeputeerde Staten overgenomen.

5. Hoeveel vangkooien telt Noord-Brabant nu, in vergelijking met voor de overname van het advies van de FBE in mei 2019?

6. Hoeveel wilde zwijnen zijn gevangen en gedood in de vangkooien (graag een vermelding van aantallen dieren en aantallen kooien) na het overnemen van het advies van de FBE?

Met de overname van het advies van de FBE is door de provincie, naast een onderzoeksbudget van € 25.000, een innovatiebudget gereserveerd van € 150.000 voor de ontwikkeling en uitvoering van diverse maatregelen, waaronder de doorontwikkeling van vangkooien.

7. Heeft er al doorontwikkeling van vangkooien plaatsgevonden, zo ja op welke wijze?

8. Hoeveel van het innovatiebudget is hieraan besteed?

Ten tijde van de behandeling van het advies van de FBE heeft het college van Gedeputeerde Staten zich bereid verklaard om de FBE op haar verzoek opdracht te geven om, in het uiterste geval bij in herhaling achterblijvende partijen, zo nodig dwingend beheer uit te laten voeren.

9. Hoe vaak heeft dwingend beheer na het overnemen van het advies van de FBE plaatsgevonden en op welke percelen?

Indiendatum: 17 apr. 2020
Antwoorddatum: 5 jun. 2020

1. Hoe is de ODBN tot het inzicht gekomen dat in incidentele gevallen het niet uitgesloten kan worden dat wilde zwijnen overmatig stress ervaren in een vangkooi?

Antwoord:
In de eerdere ontheffing voor het gebruik van een vangkooi hebben GS meegewogen dat is gebleken dat in een vangkooi gevangen wilde zwijnen veelal weinig stress ervaren, zolang er geen mensen aanwezig zijn. In incidentele gevallen kan echter niet volledig uitgesloten worden dat gevangen wilde zwijnen stress kunnen ervaren. Er is één incident bekend waarbij twee ’s nachts gevangen wilde zwijnen ’s ochtends bij zonsopkomst door de verantwoordelijk uitvoerder van de vangkooi dood zijn aangetroffen en waarbij stress niet uitgesloten kan worden. Omdat in een incidenteel geval niet uitgesloten kan worden dat wilde zwijnen stress ervaren, is – ter voorkoming van aantasting van dierenwelzijn - een voorschrift aan de ontheffing toegevoegd zodat ’s nachts gevangen wilde zwijnen direct gedood kunnen worden door de gemachtigde jachtaktehouder. Een voorschrift om ’s nachts gedode wilde zwijnen direct te doden was ook opgenomen in de ontheffing van 30 juni 2017, maar niet in de aangepaste ontheffing van 15 april 2019.


2. Hoe wordt bij een wild zwijn in een vangkooi bepaald of sprake is van overmatige stress?

Antwoord:
Het is de verantwoordelijkheid van de gemachtigde jachtaktehouder om een inschatting te maken of er sprake is van stress en of het derhalve nodig is de dieren zo snel mogelijk te doden of dat er geen noodzaak is voor direct afschot en de dieren direct na zonsopkomst te doden. De gemachtigde jachtaktehouder kan hiervan, op basis van de live beelden die verstuurd worden en zijn of haar kennis en ervaring, een voldoende inschatting maken. Zie hiervoor ook de overwegingen in de ontheffing.


3. Hoe vaak is sinds het gebruik van de vangkooien vastgesteld dat wilde zwijnen aan overmatige stress lijden wanneer zij in een vangkooi zitten?

Antwoord:
Dit is geen enkele keer vastgesteld. Wel is sinds het gebruik van vangkooien in Noord-Brabant bij de inzet van één vangkooi sprake geweest van een situatie waarin overmatige stress niet uitgesloten kan worden.


4. De hoofduitvoerder van de ontheffing archiveert de camerabeelden voor het bevoegd gezag tot ten minste vier weken na afloop van de ontheffing. Waar en hoe kunnen wij de beelden bekijken zodat wij de noodzaak van de ambtshalve wijziging kunnen controleren?

Antwoord:

U kunt de beelden niet bekijken. De toezichthouder houdt toezicht op naleving van de ontheffing. Onderdeel hiervan is dat de toezichthouder de door de uitvoerder van de ontheffing gearchiveerde camerabeelden kan bekijken. Wij beschikken echter niet over beelden.


5. Hoeveel vangkooien telt Noord-Brabant nu, in vergelijking met voor de overname van het advies van de FBE in mei 2019?

Antwoord:
Op dit moment zijn er geen vangkooien actief in Noord-Brabant. De Faunabeheereenheid rapporteert jaarlijks over de uitvoering van door GS verleende ontheffingen, waaronder de ontheffing voor het gebruik van vangkooien. Jaarrapportages hebben geen betrekking op een kalenderjaar, maar op een beheerjaar, te weten: 1 april tot 31 maart. Op de website van de Faunabeheereenheid staat de Jaarrapportage 2017 – 2018 en de Jaarrapportage 2018 – 2019.


6. Hoeveel wilde zwijnen zijn gevangen en gedood in de vangkooien (graag een vermelding van aantallen dieren en aantallen kooien) na het overnemen van het advies van de FBE?

Antwoord:
Naar aanleiding van het advies van de Faunabeheereenheid hebben GS de ontheffing voor het gebruik van vangkooien op 15 april 2020 gewijzigd. In de periode 15 april 2019 tot heden zijn er 3 vangkooien ingezet waarmee in totaal 9 wilde zwijnen zijn gedood.


7. Heeft er al doorontwikkeling van vangkooien plaatsgevonden, zo ja op welke wijze?

Antwoord:
De Faunabeheereenheid werkt momenteel aan het breed inzetbaar maken van een vangkooi die op afstand te bedienen is. Dit is in een afrondende fase.


8. Hoeveel van het innovatiebudget is hieraan besteed?

Antwoord:
Er is € 5.000,- aan innovatie van de vangkooi toegekend (met € 5.000,- cofinanciering, dus in totaal € 10.000,-). De Faunabeheereenheid rapporteert aan de provincie over de inzet en resultaten van de stimuleringsregeling gelijktijdig met het aanbieden van haar jaarrapportage. De provincie ontvangt deze jaarrapportage voor 1 juli. De Faunabeheereenheid publiceert de jaarrapportage op haar website.


9. Hoe vaak heeft dwingend beheer na het overnemen van het advies van de FBE plaatsgevonden en op welke percelen?

Antwoord:
Er heeft geen enkele keer dwingend beheer plaatsgevonden. In de Beleidsregel natuurbescherming Noord-Brabant hebben GS aangegeven de noodzaak te onderschrijven, zoals opgenomen in het advies van de Faunabeheereenheid, dat een ondersteuningsteam in specifieke situaties dwingend in kan grijpen. In deze beleidsregel is ook aangegeven dat GS, indien de Faunabeheereenheid daar om verzoekt, daartoe een opdracht op grond van artikel 3.18 van de Wet natuurbescherming verstrekken voor situaties waarin is gebleken dat afschot van wilde zwijnen niet gerealiseerd kan worden en direct ingrijpen noodzakelijk is. De opdracht wordt verstrekt op basis van een door de Faunabeheereenheid opgesteld protocol en een door de Faunabeheereenheid onderbouwd verzoek. De Faunabeheereenheid heeft een dergelijk verzoek (nog) niet gedaan.